Su Kayıp ve Kaçakları Tespiti

Ana Sayfa » Hizmetlerimiz » Su Kayıp ve Kaçakları Tespiti

FİZİKİ / İDARİ / YASADIŞI SU KAYIP KAÇAĞIN TESPİTİ HİZMETİ

Aykome; fiziki, yasadışı, ticari su kayıp ve kaçaklarını Dünya’ da mevcut en ileri teknoloji ürünleri kullanarak noktasal ve bölgesel olarak tespit hizmetleriyle alanında liderlik yapmaktadır.

Uzman kadromuz; tecrübe ve saha birikimini en etkili çözümlerle buluşturup sonuca giden mühendislik hizmeti vermektedir. Yurt içi ve yurt dışında yaptığımız zorlu çalışmalar çıtamızı her seferinde yükseltip ufkumuzu ilerilere taşımaktadır.

Sektöre getirdiğimiz yeniliklerle kamu kurum ve kuruluşlara müşavirlik hizmeti vererek ilgili teknik personelin eğitim ve işletmenin yönetilmesi konularında danışmanlık yapmaktayız.

Su kaçakları tespitindeki başarı kullanılan cihazlar, uygulanan teknik ve tecrübeyle ilişkilidir.

Su kayıplarının azaltılması için yapılması gerekli olan önemli çalışmalar şunlardır;

 

  1. İçmesuyu dağıtım şebekesine verilen tüm su hacmi ölçülmeli ve düzenli olarak kaydedilmelidir.
  2. Tüm kullanıcılara verilen su hacmi sayaçlar ile ölçülmeli, sayaçlar düzenli olarak okunmalı ve veriler kaydedilmelidir. Kullanım süresi 10 yılı aşan cihazlar kalibre edilmelidir.
  3. Mevcut içmesuyu dağıtım şebekeleri alt bölgelere (District Metered Area – DMA) ayrılmalı, yeni şebekeler ise alt bölgeler (DMA) oluşturularak tasarlanmalıdır.
  4. Alt bölgelere verilen su debisi ve alt bölge içindeki kritik basınç ölçülmeli ve kaydedilmelidir.
  5. Şebekeler için veri kaydetme ve izleme amaçlı olarak CBS (Coğrafi Bilgi Sistemi) ve SCADA (Veri Tabanlı İzleme ve Kontrol Sistemi) sistemleri kurulmalıdır.
  6. Fiziki su kayıplarının azaltılması için akustik ekipmanlar kullanılmalıdır.
  7. Şebekeler için hidrolik modelleme çalışması yapılmalıdır.

1

Yapılacak bu çalışmaların sonucunda aşağıdaki sonuçlar elde edilir.

 

1.Su kaynakları üzerindeki baskıların azaltılması, yeni su kaynaklarına olan ihtiyacın geciktirilmesi

2.Abonelerin memnuniyetinin artması

3.Su teminindeki ekonomik kayıpların düşürülmesi ile su fiyatlarının düşürülmesi / fiyat artışının geciktirilmesi

4.Yeni yatırım projelerine kaynak yaratılması

5.Su idarelerinin giderlerinin azalması

6.Ülkemizin kentsel su yönetimi açısından gelişmiş ülkelerin düzeyine ulaşması

2

Aktif Sızıntı Kontrolü

Aktif sızıntı kontrolü, uygun maliyetli ve etkin su kayıpları yönetimi için hayati bir uygulamadır. Bölüm 5’te detaylı bir şekilde açıklandığı gibi öncelikle şebeke birbirinden hidrolik olarak bağımsız izole alt bölgelere (DMA) ayrılmalıdır. DMA girişindeki debi, hassas bir debimetre ile ölçülmeli ve sürekli olarak kaydedilmelidir. Eğer su idaresinin SCADA sistemi var ise su debisi gerçek zamanlı olarak ölçülebilir. SCADA sistemi, boru patlaklarına bağlı olarak şebekede hızla yükselen ve belirli limit değerleri aşan debi seviyesi için alarm verir. Böylece, SCADA sistemi ile boru patlaklarının oluşumu hızlı bir şekilde belirlenebilir. Ek olarak, Minimum Gece Debisinin sürekli izlenmesi ile net gece debisi (sızıntı) miktarı tespit edilebilir. Net gece debisindeki artış, sızıntıların arttığını gösterir. Farkına varılan boru patlakları ve sızıntıların yer tespiti için akustik yöntemler kullanılabilir.

Akustik Yöntemler

Bir sızıntının belirlenmesi ve yer tespiti için en temel yöntem, basınç altındaki suyun borudan çıkışına ait sesin/gürültünün dinlenmesidir. Bu faaliyetin etkinliği sistem basıncı, sızıntının boyutu ve şekli, boru çapı ve malzemesine bağlıdır. Profesyonel ticari firmalar tarafından geliştirilen pek çok modern akustik ekipman ve yazılımlar mevcuttur. Yaygın olarak kullanılan akustik ekipmanlar aşağıda listelenmektedir:

  • Akustik kaydediciler
  • Sızıntı gürültü korelatörü
  • Yer mikrofonları
  • Dinleme çubuğu

Belirtilen temel akustik ekipmanlara yönelik bilgiler ise aşağıda verilmektedir.

 

 

 

 

Akustik Kaydediciler:

Akustik kaydediciler, bir DMA içerisinde boru patlağı veya sızıntı olduğu şüphesi duyulan alanların daraltılmasında kullanılır. Genellikle 6, 12 veya 18 adet olarak gruplanan akustik kaydediciler sızıntı tespiti yapılacak alanda yerleştirilir. Bunun için her bir akustik kaydedici alanda bulunan hidrant, sayaç veya vanalar üzerine monte edilir.

Sızıntılardan kaynaklandığı şüphe edilen sesler/gürültüler için doğrulama yapılabilir, aşağıda açıklanan diğer ekipmanların kullanılması ile de sızıntıların yeri tespit edilebilir. Bazı akustik kaydedici sistemler pek çok noktadan elde edilen ses/gürültü verilerini birleştirerek, sızıntı için “anlık yer tespiti” yapabilir.

3

Şekil 1. Akustik kaydediciler

 

 

 

Sızıntı Gürültü Korelatörü:

Bu sistemde sızıntının neden olduğu gürültünün, boru içindeki muhtemel sızıntı noktasının her iki tarafındaki bağlantı parçalarına bağlanan iki mikrofona doğru hareket hızı kullanılır. Bu yöntemin başarısı sızıntıya bağlı gürültünün şiddetine ve boru malzemesinin ses iletkenliğine bağlıdır. Gelişmiş model gürültü korelatörlerinde frekans seçimi veya filtreleme yapılarak pek çok boru çapı için kolaylıkla 0,5 metre yakınlığa kadar sızıntı yeri tespiti yapılabilmektedir. Bu sistemin etkin çalışması için boru hattı boyunca yeterli sayıda temas noktalarının bulunması gereklidir.

Bu sistem için düşük maliyetli basit modeller de bulunmaktadır. Bu modellerde tek kanal radyo bağlantısı ve az sayıda fonksiyon vardır. Belirtilen modellerin kullanımı kolay ve pek çok durum için uygun olsa da uzun mesafelerdeki korelasyon çalışmaları için dezavantaj oluşturur.

4

Şekil 2. Sızıntı gürültü korelatörü

 

Yer mikrofonları:

Yer mikrofonları sızıntının neden olduğu ses/gürültüyü elektronik olarak güçlendirir. Bu cihazlar temas veya izleme modunda kullanım için monte edilebilir. Temas modu bağlantı parçalarını dinlemek için kullanılır ve elektronik dinleme çubuklarına benzer.

İzleme modu ise bağlantı parçaları arasındaki boru hatlarındaki sızıntıların aranmasında kullanılır. Bu yöntemde yer mikrofonu boru hattı üzerinde belirli mesafelerde yerleştirilir ve sızıntı noktasına yaklaştıkça değişen gürültü düzeyi takip edilir. Akustik kaydediciler veya sızıntı gürültü korelatörü tarafından bir sızıntının varlığı belirlendiğinde, saha ekibi tarafından sızıntı noktası için yer tespiti yapılabilir.

5

Şekil 3. Yer Mikrofonu

 

Dinleme Çubuğu:

Dinleme çubuğu veya “steteskop”, ahşap veya metalden yapılmış ve ucunda sesleri yükseltmeye yarayan bir parça bulunan, basit ve ucuz bir alettir. Sızıntı sesini dinlemek için saha ekibi tarafından yol yüzeyi veya doğrudan boru veya bağlantı parçaları üzerinde dinleme yapılabilir. Dinleme çubuğu bambu kamışı veya metal çubuk vb. kolay bulunan malzemelerden yapılabilir. Önceden sızıntı gürültü korelatörü ile tespit edilen bir sızıntı yerini sahada doğrulamak veya bir sızıntı noktasındaki tamirin tam olarak yapılıp yapılmadığını kontrol etmek için sıklıkla dinleme çubukları kullanılır.

6

Şekil 4. Dinleme Çubuğu

Yukarıda bahsedilen cihazlar ile sadece sızıntıya ait ses/gürültü değil, aynı zamanda sistemde bulunan pompa, musluk, hava vanası vb. parçaların da gürültüleri tespit edilmektedir. Bu nedenle, aktif sızıntı kontrolü ekibinde yer alan personelin hem cihazları iyi kullanması, hem de sızıntı noktalarını doğru tespit etmek için yetenekli olması gerekir. Bu cihazlar, aktif sızıntı kontrolü için oldukça faydalı olmakla birlikte cihazların uygun şekilde kullanılması ve gerekli bakımlarının yapılması, maksimum faydanın sağlanması için gereklidir.

Suyun her damlası kıymetli. Bunun farkında ve sizlerin yanındayız.

Hiçbir başarı tesadüf değildir.